Những Năm Tháng Tươi Đẹp Thập Niên 60 - Chương 1

Chương 1: Người hộ khẩu

Kính coong, kính coong...

Chiếc xe buýt hai màu xanh trắng kéo theo chiếc "đuôi" dài loằng ngoằng tấp lề đường. Những đang chờ cột biển báo đều mặc đồng phục công nhân màu xanh thẫm đồng nhất. Đàn ông hoặc đeo kính gọng đen dày, phụ nữ hoặc để tóc ngắn ngang vai gọn gàng. Gương mặt ai nấy đều mang vẻ xanh xao vì thiếu dưỡng chất. Ngay khi xe dừng , họ ùa cánh cửa xếp đang mở. Trong thoáng chốc, chiếc xe 27 vốn chật chội nay nhồi nhét chẳng khác gì một hộp cá mòi.

Cửa giữa chậm rãi mở , Lâm Mạn nhảy xuống xe.

Trời gần sập tối, bầu trời một mảnh xám xịt. Một trận mưa lớn qua, khí thoang thoảng mùi ẩm ướt, xen lẫn trong đó là mùi thơm của cá cơm chiên và rau cải xào.

Đứng bên ngoài "Ngõ Ngô Đồng", Lâm Mạn thấy đủ loại âm thanh ồn ã từ trong ngõ vọng . Tiếng muôi xào va chảo sắt, tiếng trẻ con đùa nghịch, tiếng các cô các chú tán gẫu bằng giọng Thượng Hải mềm mại đặc trưng...

"Sáng nay hợp tác xã cá hố, một hào hai một cân..."

"Con gái nhà đang học việc ở xưởng dệt, lương mỗi tháng 18 đồng..."

Cửa và cửa của xe 27 lượt đóng , xe lừ đừ chuyển bánh rời khỏi trạm dừng.

Lâm Mạn rảo bước "Ngõ Ngô Đồng".

Một bà lão mặt đầy nếp nhăn đang xổm cửa nhà vo gạo. Trong gạo lẫn trấu, bà nheo mắt để sàng lọc thật kỹ.

"Bà ơi, cho cháu hỏi nhà 38 thế nào ạ?" Lâm Mạn cất giọng trong trẻo, mắt mày cong cong ý .

"Số 38? Cháu tìm ai thế?" Bà lão ngẩng đầu lên quan sát Lâm Mạn.

Lâm Mạn khuôn mặt xinh xắn, đôi mắt khi lên cong như vầng trăng khuyết, bà lão qua khỏi nảy sinh thiện cảm.

"Cháu tìm Bạch Tú Bình ạ." Lâm Mạn đáp.

"Bạch Tú Bình?" Sắc mặt bà lão đột ngột sầm xuống, ý chớm hiện nơi khóe môi lập tức biến mất. Bà cúi đầu, lạnh lùng : "Đi thẳng đến cuối đường rẽ ."

Lâm Mạn hiểu tại thái độ của bà lão đổi đột ngột như . Bà lão vẫn luôn cúi đầu, thèm đoái hoài đến cô nữa. Chẳng còn cách nào khác, cô đành lủi thủi rời , men theo con đường bà lão chỉ mà sâu trong ngõ.

Mới chỉ một ngày , Lâm Mạn vẫn còn là một bà lão hơn tám mươi tuổi. Bà thoi thóp giường, chờ đợi thời khắc cuối cùng của cuộc đời ập đến.

Một phóng viên tò mò hỏi Lâm Mạn: "Bà nhiều truyện niên đại, nhân vật nào khiến bà đặc biệt xót xa ?"

Lâm Mạn suy nghĩ một lát đáp: "Là Tần Phong, nhân vật nền trong cuốn 'Xuân Điền'."

Phóng viên vắt óc suy nghĩ cũng nhớ Tần Phong là ai. Đám con cháu hiếu thảo quanh giường Lâm Mạn cũng một phen ngơ ngác.

Lâm Mạn tiếp: "Một trang tuấn kiệt xuất như , cứ lốp dự phòng cho nữ chính, đá lót đường cho sự thành công của nam chính. Đáng tiếc, thật quá đáng tiếc..."

Lời còn dứt, Lâm Mạn trút thở cuối cùng.

Không rõ qua bao lâu, giống như một giấc, Lâm Mạn mơ màng tỉnh dậy. Xung quanh tối đen như mực, cô cảm thấy một cơn lạnh lẽo bủa vây, thế là tin chắc rằng xuống đến thành Phong Đô. Bây giờ, chỉ còn đợi Hắc Bạch Vô Thường đến dẫn hồn thôi...

"Đồng chí nhỏ, muộn thế còn về nhà?"

Trong bóng tối, đột nhiên vang lên một giọng . Cùng lúc đó, một luồng ánh sáng trắng bệch rọi thẳng mặt Lâm Mạn.

Ánh sáng ch.ói mắt khiến Lâm Mạn theo bản năng đưa tay lên che.

Phía cuối luồng sáng là ba đàn ông chừng bốn mươi tuổi, đều mặc đồ công nhân màu xám, cánh tay đeo băng đỏ. Trên băng đỏ chữ màu vàng — Đội liên phòng.

"Đơn vị của sáng nay tăng ca đêm, giờ mới về tới." Đã tiếng Thượng Hải suốt mấy chục năm, Lâm Mạn thốt một cách tự nhiên.

Ba đàn ông , sự cảnh giác trong mắt giảm quá nửa.

"Về nhanh ," đầu với Lâm Mạn, "Cứ loanh quanh thế sẽ coi là kẻ lang thang và bắt đấy."

Ánh sáng trắng thu đèn pin, gian xung quanh tối sầm xuống, đội liên phòng tiếp tục tuần tra nơi khác.

Lâm Mạn bàng hoàng nhận đang ở quỷ thành. Ít nhất, ba đàn ông lúc nãy tuy ai nấy mặt mày vàng vọt, gầy như que củi, nhưng thái độ vẫn tính là hiền hòa, chẳng chút nào là ác sát hung tợn của quỷ cả. Lại nhớ đến hai chữ "lang thang" mà họ , Lâm Mạn đoán rằng chắc chắn xuyên .

"Lang thang" (manh lưu) là sản phẩm của một thời đại đặc biệt trong thế kỷ . Từ năm 1960, để kiểm soát việc dân cư nông thôn ồ ạt tràn thành phố, nhà nước ban hành một chỉ thị cứng rắn: trừ khi thư giới thiệu hoặc giấy chứng nhận thăm , cấm đối tượng ngoại lai thành phố. Người vi phạm sẽ gửi trả về nguyên quán với tội danh "manh lưu".

Để đội liên phòng bắt , Lâm Mạn tìm một góc khuất cuộn tròn , đợi đến khi trời sáng mới bước khỏi bóng tối.

[Truyện được đăng tải duy nhất tại MonkeyD.net.vn - https://monkeyd.net.vn/nhung-nam-thang-tuoi-dep-thap-nien-60/chuong-1.html.]

Mọi thứ mờ ảo xung quanh dần trở nên rõ ràng hơn.

Hóa , nơi cô lẩn trốn cả đêm là một con hẻm cụt.

Phía ngoài hẻm là một con phố hẹp. Trên đường thi thoảng xe buýt chuyến sớm chạy qua. Hai bên đường là những dãy cửa hàng cao ba tầng. Hầu hết các cửa hàng đều treo biển hiệu chữ đỏ nền trắng. Trên biển chỗ ghi "Tiệm cơm quốc doanh Tứ Tân", chỗ ghi "Tiệm hớt tóc nhân dân".

Nơi góc phố, một cửa hàng khung cửa gỗ đỏ mang tên "Cửa hàng lương thực 2 quận Hồng Khẩu, thành phố Thượng Hải" đang một hàng dài xếp hàng rồng rắn. Hôm nay là ngày dùng tem phiếu để mua dầu ăn.

Lâm Mạn rảo bước phố, hy vọng tìm thấy một dấu hiệu tượng trưng cho năm hiện tại.

Người quét đường cầm chổi quét dọc theo con phố. Một tờ báo cũ theo nhịp chổi quét về phía lề đường trôi đến chân Lâm Mạn.

Lâm Mạn nhặt tờ báo lên.

Ngày tháng báo: Ngày 2 tháng 6 năm 1962. Tin đầu trang: Xảy t.a.i n.ạ.n giao thông nghiêm trọng tại núi Cửu Nguyên gần trấn Song Phong, khiến 20 t.ử vong...

Nhìn rõ nội dung báo, đầu óc Lâm Mạn vang lên một tiếng "uỳnh" chấn động.

Trấn Song Phong vốn dĩ là một địa danh tồn tại. Nó chỉ xuất hiện trong cuốn 'Xuân Điền' của Lâm Mạn. Còn vụ t.a.i n.ạ.n ở núi Cửu Nguyên càng là hư cấu, đó là tình tiết mà Lâm Mạn thêu dệt nên để nam nữ chính xuất hiện.

Từ đó, Lâm Mạn xác định xuyên trong truyện 'Xuân Điền'.

Mặt trời lên cao hẳn. Ánh sáng đỏ rực rọi sáng cả con phố. Tủ kính của các cửa hàng phản chiếu hình bóng của Lâm Mạn. Chỉ mới mười bảy mười tám tuổi, tóc buộc đuôi ngựa gọn gàng, mặc áo sơ mi trắng quần xám, vai khoác một chiếc túi vải màu xanh lục quân đội.

Năm Lâm Mạn 7 tuổi cũng từng mặc một bộ quần áo như thế . Đó là ở tiệm chụp ảnh, cô mặc Hán phục, nhưng cô nhất định bắt cô mặc bộ đồ mang đậm thở thời đại là áo trắng quần xám. Cô quyền phản kháng. Mẹ tát cô một cái, cô ngoan ngoãn ống kính. Trong bức ảnh rửa , vết hằn bàn tay của mặt cô hiện rõ mồn một.

Trong ký ức của Lâm Mạn, là một phụ nữ đặc biệt hiếu thắng, đối với cô con gái độc nhất là cô, bà một sự chiếm hữu và kiểm soát gần như biến thái.

Năm 10 tuổi, cho rằng Lâm Mạn năng khiếu vẽ tranh, nên phát triển theo hướng đó. Lâm Mạn hứng thú đặc biệt với hội họa, chỉ thêm thời gian rảnh để những cuốn sách kiểu như "Làm thế nào để trở thành triệu phú". Mẹ tất nhiên theo ý của Lâm Mạn. Sau một trận đòn roi kêu trời thấu, Lâm Mạn đỏ hoe mắt, gào ôm lấy bảng vẽ.

Năm 18 tuổi, Lâm Mạn thi trượt trường mỹ thuật, đành tham gia cao khảo để chọn một trường đại học khác. Trên tờ đơn đăng ký nguyện vọng, cô nắn nót dòng chữ: "Đại học Kinh tế, chuyên ngành Marketing". Ngày nhận giấy báo trúng tuyển, cô hào hứng thông báo cho .

Mẹ lạnh lùng cô, : "Năm nay đừng học nữa, con ở nhà ôn luyện một năm, đổi báo danh khoa Văn. Tương lai con trở thành một nhà văn. Đó là ước mơ mà cả đời thực hiện ."

"Con nhà văn, con chỉ kiếm tiền," Lâm Mạn dốc sức kháng cự, hét lên ước mơ chôn giấu tận đáy lòng, "Con hứng thú với lách, con chỉ kinh doanh thôi!"

Chát!

Một cái tát giáng xuống thật mạnh. Lâm Mạn đ.á.n.h đến mức thủng màng nhĩ, giường bệnh qua cả kỳ nhập học của tân sinh viên. Kể từ đó, cô bao giờ dám phản kháng nữa.

Lâm Mạn tuân theo chỉ thị của , thi khoa Văn. Sau đó, cô theo ý , nghiệp xong liền bắt đầu tiểu thuyết. Năm gần 30 tuổi, cô kết hôn với đàn ông mà dày công tuyển chọn. Một đàn ông quy củ, điều kiện đều , nhưng vô vị đến tột cùng.

Mẹ của Lâm Mạn xứng đáng là một cụ già trường thọ, bà sống qua 100 tuổi mà cơ thể vẫn còn cứng cáp. Cho đến tận lúc qua đời, Lâm Mạn vẫn thể thoát khỏi sự kiểm soát của bà.

Nhìn trong tủ kính như tái sinh, Lâm Mạn vui sướng nhận rằng, ở thế giới , cuối cùng cô tự do. Ở tuổi 18, cô vô cơ hội lựa chọn, thể kiếm thật nhiều thật nhiều tiền như ước mơ bấy lâu, nên một sự nghiệp lớn. Nếu thời gian rảnh, cô còn thể tiện tay cứu giúp Tần Phong tội nghiệp .

Vừa nghĩ đến đây, suy nghĩ của Lâm Mạn về thực tại.

Hiện tại, việc lấy một đồng dính túi chỉ là chuyện nhỏ, vấn đề hóc b.úa nhất chính là phận. Là một đột nhiên xuất hiện, khác gì một kẻ hộ khẩu. Mà ở cái thời đại đặc biệt , hộ khẩu dễ dàng gì mà qua mặt . Đó sẽ coi là kẻ lang thang, thậm chí quy tội đặc vụ!

Từ sáng đến chiều, Lâm Mạn bên lề đường suy nghĩ khổ sở. Cuối cùng, cô cũng nghĩ một cách giải quyết hảo.

Sau khi hỏi qua đường cách đến "Ngõ Ngô Đồng", Lâm Mạn nhảy lên xe buýt 27. Lợi dụng lúc đông đúc lộn xộn, khi đến trạm, cô vội vàng lao xuống xe.

"Đồng chí, vé của cô ? Đồng chí!" Người soát vé bên cửa giữa hét lớn theo bóng lưng Lâm Mạn.

Lâm Mạn chạy nhanh, thoát khỏi sự truy vấn của soát vé.

Theo chỉ dẫn của bà lão, Lâm Mạn đến cuối ngõ, rẽ trái, cửa nhà 38. Trời tối hẳn. Lớp sơn đen cánh cửa gỗ 38 bong tróc quá nửa, trông cũ nát vô cùng. Nhìn kỹ bề mặt cửa, đó vài vết nứt khiến nỡ thẳng.

Cộc cộc cộc... Cộc cộc cộc...

Lâm Mạn gõ cửa.

"Tìm ai thế?" Sau cánh cửa vang lên giọng một phụ nữ êm tai. Ôn nhã thanh tú, tuy qua vẻ già nhưng vẫn đầy sức hút và truyền cảm.

Lâm Mạn yên , tĩnh lặng chờ đợi cửa xuất hiện.

Cánh cửa "két" một tiếng mở . Người mở cửa là một bà lão tóc hoa râm. Bà trông 60 tuổi, bộ quần áo xám vá víu tuy cũ kỹ nhưng sạch sẽ. Không bộ đồ giặt bao nhiêu mà màu xám đậm bạc thành màu xám nhạt gần như trắng.

Nhìn bà lão Thượng Hải cánh cửa, Lâm Mạn ngọt ngào gọi một tiếng: "Ngoại ơi, con là Tiểu Mạn đây ạ!"